ATATÜRK ÇİÇEĞİ (EUPHORBİA PULCHERRİMA) YETİŞTİRİCİLİĞİ
Sütleğengiller familyasındandır. Anayurdu Meksika olan Atatürk bitkisi kış mevsiminde bir kısım yapraklarını döken, ama geri kalan yapraklarıyla hep yeşil kalan çalı formundaki bir bitkidir. Aslında saksılarda kap çiçeği olarak değerlendirilen bir bitkidir.
Güney Ege ve Akdeniz Bölgelerimizin kıyı kesimlerinde isteklerine uygun yerlere dikildiğinde boyu 2-4 m’ye yükselirken çevresine 1-2,5 m kadar yayılmaktadır.
Atatürk’ün zamanında ülkemize getirildiği ve Ulu Önder tarafından çok sevildiği için adına Atatürk çiçeği denilmiştir. Bahçelerimizde Atatürk bitkileri isteklerine uygun yerlerde yetiştirilir ve sevilen örnek vurgulama özelliğini kazanırlar. Çiçeklerin az olduğu kış aylarında bulundukları yerleri süsleyen bir bitkidir.
Botanik Özellikleri
Atatürk bitkisinin gövdesi ağaççık, dallarının içi boştur ve sütlüdür. Yaprakları ceviz yaprağına benzer, açık yeşil renktedir. Yaprakları iri, uzun saplı, ovalden mızrak biçimine kadar değişen biçimde ve yeşilin çeşitli tonlarındadır. Bu yapraklardan bitkinin tepesine yakın olanları kış mevsiminde kırmızı renk alarak iki ay kadar süreyle öyle kalır. Atatürk çiçeğinin yaprakları ceviz yaprağına benzer. Çiçekleri çeşitlerine göre, kırmızı, krem, koyu sarı, açık sarı, pembe renklerde olur. Fakat en beğenilen ve aranılan koyu kırmızı renkli ve büyükbaş yapan çeşididir. Bu bitkinin çiçeklerinin karakteri, diğer çiçeklere benzemez.  Çünkü çanak ve taç yaprakları yoktur. Çiçeklenme sırasında çiçeğe yakın olan yapraklar değişerek renklenirler. Böyle yapraklara brakte adı verilir. Çiçeklerini aralık ayının 15’inden itibaren vermeğe başlar ve çiçekleri şubat ayı sonuna kadar devam eder. Çiçekleri dalın ucunda bulunur. Gayet güzel ve gösterişlidir.
Atatürk bitkisinin kırmızı yapraklarının üzerinde yılbaşına doğru açan sarı renkli küçük çiçekleri ise gösterişsizdir.
İklim İsteği
Atatürk çiçeği sıcak ve ılık yörelerdeki serin ve havadar yerleri sever. Güneye bakan pencere kenarlarında bulundurulabilirler. Ancak sert rüzgârları alan yerlere dikilmemelidir. Asıl çiçeklenme döneminden önce (sonbaharda) 15-20 °C, çiçeklenme döneminde (kış) 13-16 °C, çiçeklenme döneminden sonra 10-12 °C’ye gereksinme gösterir. Çiçekli iken sıcaklık 13 °C’nin altına düşmemelidir. Aydınlık ve güneşli yerleri sever. Yazın aydınlık yarı gölge yerleri sever. Yaprakların renklenmesi için eylülden yoğun ışık ister. Kışın çiçeklenme döneminde çok aydınlık yerlerde bulundurulmalıdır. Bitki doğrudan güneş ışığından korunmalıdır. Yüksek orantılı nem (% 70-75) ister.
Toprak İsteği
Atatürk bitkisi suyu iyi akıntılı (süzek), ama nemli ve organik madde içeriği zengin bahçe toprağında iyi gelişme gösterir.
Bu bitki funda toprağı, dere mili, elenmiş koyun gübresinin karışımından meydana gelen toprakları sever. Ayrıca, hacim olarak turba, yaprak çürüntüsü, tınlı toprak, yanmış ahır gübresi, kum ve perlitin karışımıyla elde edilen harç da kullanılabilir.
Su: Suyu seven bir bitkidir. Nemli ortamları sever. Kuru ortamlardan hoşlanmazlar. Yaprakları sarkıyorsa aşırı sulandığı anlamına gelir.
Işık: Aydınlık yerleri seven bitki, üzerine doğrudan gelen güneş ışığı karşısında bırakılmamalıdır.
Sıcaklık: Bitki ılık ortamları sever. Çok sıcak ortamlardan hoşlanmaz. Kışın en düşük 15 dereceye kadar dayanabilir.
Gübre: Bitkiye ayda bir kez standart sıvı gübre verilir.
Saksı Değiştirme: Birinci yılında çiçek için saksı değişimine gerek yoktur. İkinci yılında da muhafaza ediliyorsa, özenle yerinden sökülür, toprağı çıkarılıp saksıya uygun toprak eklenerek aynı saksıya dikilir.
Yetiştirme Tekniği
Atatürk çiçeği tohum ve çelikle üretilir. Tohumla üretimde olgun tohumla ilkbahar mevsiminde soğuk yastıklara ekilir. Çelikle üretimde ise ilkbaharın başında kökünden bölünerek ya da ilkbahar sonu ile yaz başları arasındaki dönemde bitkinin köklerine yakın bölümlerinden alınan çeliklerinin üretim ortamına dikimi ile çoğaltılır. Çelikler genç sürgünlerinden 7,5-10 cm uzunluğunda olmak üzere tepe çeliği tarzında ve nisan-mayıs aylarında alınır. Ancak bu çeliklerden yetişen bitkiler yılsonunda 15-20 cm uzunlukta olurlar. Eğer daha bodur bitkiler isteniyorsa çelikler ağustos ayında alınmalıdır. Alınan çelikler, öz suyun akmaması için odun kömürü tozuna batırılarak, hacim olarak eşit miktarlarda turba ve kum karışımına dikilirler. Ortam sıcaklığı 18-21 °C olmalıdır. Çelikler 25-30 gün içinde burada köklenerek sürmeğe başlar. Çeliklerin kuvvetlenmesi ve verdiği sürgünlerin dayanıklı, uzun dallı, o yıl içinde çiçek vermesi için, saksıları ile birlikte bahçelere çıkarılarak kuytu ve bol güneşli bir yerde gübre üzerine dizilir ve saksıları gübreye gömülerek sık sık sulanır.
Bakım İşlemleri
Suyu seven bir bitkidir. Bitki yeterince sulanmalıdır. Fakat aşırı sulamada yaprakları sarkmaya başlar. Aralık-ocak-şubat ayları içerisinde çiçekli olan bu bitkinin, çiçekleri geçince suyu yavaş yavaş kesilir. Toprağı tamamen kuruyunca mart ayında toprağından sökülür. Çiçeklenme başladığında suyunu azaltmalı ve saksıları ile birlikte yarı gölgeli yerlere yerleştirmelidir. Bu suretle, açan çiçeklerin ömrünü uzatmış oluruz. Haziran-ekim ayları arası haftada bir kez 1-2 g/l kompoze gübre verilir.
Gayet güzel olan bu bitkinin, bodurlaşması, büyük ve fazla çiçek açması yapılan bakım ve budamaya bağlıdır. Bitki ilkbaharın başlarında uç alma denilen yöntemle hafifçe budanmalı; kırılmış, hastalanmış ve şekli bozulmuş dalları kesilip çıkarılmalıdır. Gövde üzerinde bulunan dallar 2-3 göz üzerinden budanır. Yaşlı bitkiler çiçeklenmesi bittikten sonra nisan ayında topraktan itibaren 10-15 cm kalacak şekilde kesilmelidir.
Tüm sütleğengiller gibi Atatürk bitkisinin herhangi bir bölümünün ağza alınması ciddi rahatsızlıklara; yapraklarının bazı duyarlı kişilerin tenine değmesi alerjilere neden olabilir. Birinci yılında çiçek için saksı değişimine gerek yoktur. Bitki ikinci yılında da muhafaza ediliyorsa, özenle yerinden sökülür, toprağı çıkarılıp saksıya uygun toprak eklenerek aynı saksıya dikilir.  Her yıl, nisan ayında gerekiyorsa saksı değiştirme işlemi yapılır.